بصره : « 1 » شهري آباد وبزرگ ومهم بوده ولى اكنون ويرانهء [ شهر ماننديست ] « 1 » قسطيليه : در همه دنيا همانند بصره است [ اگر كسى بخواهد شهري همچون بصره ببيند بايد بدان بنگرد ] بهاى يك بار شتر خرما دو درم است . رودى بزرگ دارند كه در ميان نخلستان‌ها پنهان شده است . از فراوانى نخلستان كه مپرس ! نفزاوه : نيز مانند آنست ( در ارزانى خرما وفراوانى آب همانندند ) وهر دو شهر از دريا دور افتاده‌اند . نقاوس ( الزاب ) : زيبا ودلگشا وپر آب وسرد است وگوزن فراوان دارد ( وميوه‌هاى كوهى ارزشمند ديگر . ) غمار : روستايش سه روز راه در مانند آن مىباشد كه همه ديه‌هاى آبادند « 3 » [ ونيز بسكره « 4 » وچند شهر ديگر كه مركز خرما بشمار مىروند )

--> ( 1 ) در متن عربى چاپ دخويه ، معرفى « بصره » پس از معرفى « قسطيليه » و « نفزاوه » آمده است . ومن آن را به پيش آوردم ، زيرا كه مؤلف هنگام معرفى « قسطيليه » آن را به بصره همانند كرده است وهمچنانكه در پانوشت ص 230 چاپ عربى ديده مىشود در نسخهء دستنويس « C » نيز بصره پيش‌تر از آنها نوشته شده بوده است ، واين را من بهتر پسنديدم . بارى ياقوت معرفى اين بصره را از همين كتاب مقدسي نقل كرده وتاريخ تأليف أحسن التقاسيم را به سال 378 آورده است ( ياقوت 1 : 653 : 10 ) در صورتي كه خود مؤلف در ص 9 : 3 تأليف را به سال 375 معين كرده است . ( 3 ) در اينجا ، در متن عربى دو سطر ونيم تكرار معرفى « قسطيليه » و « نفزاوه » و « نقاوس » ديده مىشود ، كه چون من در ترجمهء آن سودى نيافتم آن را انداختم . جاى آن چهار سطر كه در پانوشت شمارهء 1 تا 3 بدان أشارت نمودم نيز در عربى اينجا مىباشد . ( 4 ) بسگره را ياقوت در 1 : 625 و 2 : 903 : 23 وديگران نيز آورده‌اند .